Objetuaren ezagutza subjektuaren ekintza bat da. Pertzepzioa bera ere subjektuak moldatzen duen ekintza da, sentimenaren hainbat datu subjektuak bildu edo sintetizatu beharra duelako.
Subjektuak objektuari bere baldintzak jartzen dizkio, bai sentimenaz objektua atzemateko eta bai ulermenaz atzemandakoa kontzeptuen bidez ulertzeko.
Baldintza horietako bat denbora da, beste bat espazioa. Biak dira guk hautemateko ditugun formak. Bi datu horiek ez dira objektuaren bere baitan dauden ezaugarriak, subjektuaren apriorizko baldintzak baizik. Denbora esperientzia bat da. Denbora ez dago subjektuarengandik apartean. Esan daiteke ez dagoela denbora ez espazio absolutorik. Pertsonaren kokapenak eta berar hartzen duen ikuspuntuak baldintzatzen du denboraren esperientzia.
Duela gutxi Nelson Mandelari buruzko pelikula bat egin dute. Gehienok dakigu zer egin zuen, baina sakontzea bururatu zitzaidan, etikaren aldeko oso pertsonai garrantzitsua izan zelako zurien eta beltzen arteko desberdintasunak apurtuz Hego Afrikan.
Nelson Rohihlahla Mandela 1918ko uztailaren 18an jaio zen “Apartheid” garaian. 1944an Afrikar Baltzar Nazionalean (A.B.N.) sartu zen. Laster buru bihurtu zen. A.B.N.k Hegoafrikako populazio beltzak zituen erreibindikazioak eskuratu nahi zituen. Alderdi nazionalean, berriz, gizon-emakume zuriak zeuden eta horregatik 1948an, poterean zegoela, itzalean egiten ari zen “apartheid” politika ofizialdu egin zuen. “Apartheid” delakoarean esanahia “bezalakoak baina banatuak” zela esan daiteke. Alderdi Nazionalak “Bantustanak” izeneko erakundeak sortu nahi zituen. Erakunde pobre horietan beltzak egongo ziren eta, alde askoz aberatsagoetan bizi ziren zurien eskuetan, txotxongiloak eta lan esku merkea besterik ez ziren izango.1965 eta 1961 urteen artean saldukeriarik larriena zela kausa Mandela jauna leporatu zuten baina errugabetzat hartu zuten. Epaiketa luze honetan zehar, bere lehenengo eskontza hautsi egin zen eta bigarren emaztea izango zenarekin ezkondu zen, Winnie famatuarekin alegia.. 1960 urtean Sharpeville hirian manifestazioa ospatzen zen bitartean izugarrizko sarraskia egon zen, poliziak tiroka hasi ziren armarik gabeko beltzen aurka. Momentu horretara arte bakezalea zen Mandela jauna defenditzen hasi zen beharrezkoak zirela gobernu zuriaren kontrako ekintza bortitzak. Beste batzuen artean “Umkhomoto We Zizwe” hau da “Herriaren Lantza” elkartea sortu zuen Mandelak. Elkarte hau A.B.N.ren sail armaduna izan zen. 1961n, 1962an berriro atxilotu egin zuten eta kartzelan 5 urtetan egon behar zuen. 1963an poliziek “Umkhomto We Sizwe” elkartearen eskutuko egoitzan arma eta lehergailu batzuk aurkitu zituzten. Hau zela eta, Mandela jauna epaitu zuten. Mandelak benetakotzat hartu zuen salaketa eta epaileak bizi arteko zigorra ipini zion. 1964 urtetik 1982 urtera Robben Island kartzelan eman zuen Mandelak.
Apartheid politikak populazio beltzari bereizkeria batzuk ekarri zizkion. Beraien artean, garrantzitsuenak aipatzea merezi du: beltz eta zurien arteko derrigorrezko banaketa-kolore ezberdineko senar-emazteak debekatua, beren egoitzak ere guztiz banatuta. Bestalde, ezberdintasun ekonomiko eta soziala gero eta handiagoa zen.Kaleko tentsioa handitzen hasi zen eta 1976 urtean 600 pertsona baino gehien beltzak hil zituen poliziak Apartheid politikaren aurkako manifestapenetan. Nazioartekoelkarteak ez zuen Bantustan sortzerik onartu. Aldi berean, langileak grebatan zeuden. Enpresariek, berriz, beren enpresetatik langileak milaka bota egin zituzten. Honen ondorioz, 2 milioi langileko greba handi bat antolatu zen.Apartheid politika porrota besterik ez zela ikusita, gobernu osoak kargua utzi zuen. Beste gobernu batek jarraitu zuen. Bere burua F. de Klerk jauna zen. Honek aldatu egin zuen politika Mandelari zegokionez, 1990ko otsailaren 11n, 27 urtetan kartzelan egon ondoren, atera ahal izan zen. 1991ko otsailean de Klerk presidenteak, lehenengo aldiz, Apartheid politika bukatzeko plangintza batzuei buruz hitz egin zuen. 1992ko martzoan referenduma egin zuen. Populazioaren %60k onartu zituen de Klerken plangintzak.
1993an Mandelari eta de Klerki aldi bereko Nobel saria eman zieten. 1994 apirilaren 27an lehenengo denen arteko hauteskunde orokorrak ospatu ziren Hegoafrikan. Hauteskunde hauek ondoren, Mandela jauna bere nazioko presidente izendatu zuten. Oraindik presidentea izaten jarraitzen du.
Askotan ispilura begiratzen garenean sufrimendua ikusten dugu gure aurpegietan: amarekin errieta egin dugulako, ezin izan dugulako nahi genuen MP3a erosi, nota txarrak atera ditugulako… Baina benetan ezagutzen al dugu sufrimendua? Esadazue, hemengo nork noizbait egarri izan da, bere azken arnasa hura izango zela pentsatzera arte? Edota nork ez du izan indarrik janaririk ez zuelako? Edo esadazue hemengo nork bilatu behar izan duen arropa, janaria… zabor artean? Inork ere ez. Hala ere, askotan gure bizimoduaz kexatzen gara. Baina munduko biztanleriaren erdiarentzat baino gehiagorentzat munduaren jabeak gara. Haiek ez duten janaria dugu, haiek ez duten arropa, haiek ez duten etxea, haiek ez duten hezkuntza, haiek ez duten familia, haiek ez duten bizitza… Zergatik nire bizitzak balioa dauka eta haiena ez? Zergatik nire heriotza albiste izango litzateke eta haiena beste zenbaki bat besterik ez? Eta bai… erruki sentiarazten gaitu guzti honek… baina bitartean zerbait egiten dugu? Hemengo noren planak ziren gaur arratsaldean laguna eskaintzea, gu baino askoz gehiago behar dute bati? Eskua altxatu dutenek guztion miresmena merezi dute, kapazak izan direlako mundu irreal honetatik begiak altxatzen eta kanpoan den benetako MISERIA eta SUFRIMENDUA antzematen. Bitarteon besteok ispilura begiratzen jarraituko dugu: argal edo lodi? Haiek aukera bakarra izango dute: argal, nazka emateraino argal.Horrexegatik, goizero ispiluan begiratzean, konturatu behar gara bizitzak aukera bat eman digula. Zorioneko gutxi batzuk besterik ez gara. Baina zergatik guri? Ez dago erantzunik. Zergatik ni ikastolara joan naiteke? Zergatik amak egunero janari goxoa prestatuko dit? Zergatik ez naiz eskolatik 100 kilometrotara bizi? Zergatik nire hezurrek ez diote lekua irabazten nire azalari? Zergatik nire gurasoak ez dira egarriz hil, nik ahora ur pixka bat eraman al izateko? Ez dakit.Dakidan bakarra da, ume hori eta ni banatzen gaituen bakarra kilometro batzuk baino ez direla, eta zer dira 1000 kilometro XXI.mendean?
HAIEN IRRIBARRE BATEK, MUNDUA HAIEN ESANETARA JARRI BEHARKO LUKE.
Platonen ideien artean hiriaren teoria azaltzen du,berak pentsatzen du hirian aristokrazia egon behar dela.Horretarako, orekatua eta zuzena izan behar da. Alde batetik, gobernariak heziketa ezin hobea izan behar du, gainera beraren lana da besteen ardura hartzea eta zaintzea eta amaitzeko politika eta filosofia bateratua izatea.Bestalde hiri horretan bizi den jendeak ekoizpena sortzeko elkarlanean jardutera jo beharko du, horretarako bakoitzak bere betebeharrak egin behar ditu.
Platonek ideia hori defendatzeko hainbat argudio azaltzen zituen hori indartzeko. Alde batetik esaten zuen, bakoitzak dakiena egiten badu gauzak ondo egingo direla eta ez zen egongo ez zorrik ez konfliktorik hirian. Pertsona guztiek trebezi bat doitu behar zuten hiritarrak elkargoari eskain diezaiokeen laguntza hainbat hobea izateko eta horrela ere guztion beharrizan ekonomikoak berdintzen dira eta nork bere trebeziak elkartearen zerbitzurako uztziko zituen. Herritarren interesak babesteko hiru gizarte sailekin antolatzen zuen hiria, alde batetik produktugileak, hauek eskulangintzan jarduten zuten eta haien ardura oinarrizko ondasunak ekoiztea zen. Hauen trebetasun hoberena zen neurritasuna perfekzioraino heltzeko. Bestalde, zaintzaileak zeuden, hauek soldaduak ziren eta gaitasun fisikoz eta moralez hornituta ziren, azkenik gobernari filosofoak zeuden, hauek hezienak izan behar ziren eta haien abilezia zuhurtasuna izan behar zen.
Baina platonen ideia ez da beti onartua izan mundu guztiaz. Adibidez,liberalismo politiko eta ekonomiko aldarrikatzen dutenen ustez Platonen eredua kontserbadorea da guztiz, esaten dutelako pertsona guztiek betebeharrak dituztela estatuaren onura izateko.
Liberalismoaren teoriak esaten duen bezala, gizabanakoaren eskubideak aldarrikatzen dira, hau da, estatua bigarren plano batean uzten dute eta gizabanakoaren bizitza eta ezaugarriak goraipatzen dituzte, Platonek ez bezala, horregatik, pentsatzen dute Platonen pentsamendua guztiz kontserbadorea eta zentrista dela.
Nire ustez,platonen teoria ona da estatu bat ondo antolatuta egoteko eta estatu bezala ondo bizitzeko, baina, gizabanako bezala ez da hain esanguratsua, Platonen teoriak ez dituelako aldarrikatzen bakoitzaren eskubideak. Gainera iruditzen zait teoria utopia bat dela ideia hori betetzeko esfortzu handia behar delako.
Estatu bateko biztanleak ez dira guztiak berdinak eta nahiz eta elkar ez ezagutu koalitate bat dute amankomunean, guztiak elkarrekin gizarte bat osatzen dute. Bertan guztia ondo ibiltzeko bakoitzak bere lana bete behar du, edo bakoitza bere kabuz ibilita ondo joan daitezke gauzak?
Alde batetik Platonek uste du, estatu zuzena lortzen dela estatuko klase bakoitzak berez dagokiona betetzen duenean. Beraz, estatu bat klaseetan banatuta dago, klase bakoitzak betebehar bat du eta klase horiek beren egitekoak ondo betetzen dituztenean izango da estatua zuzena. Platonek hiria edo estatua hiru zatitan banatzen zuen: lehenengo defentsa lana, zaindariak izango liratekeenak; bigarren beharrizan ekonomikoak, herri xehea eta azkenik agintea, errege filosofoa izango litzatekeena.Hiru talde horiek, lan bat dute, eta lan hori ondo betetzen dutenean hiri edo estatu perfektua lortzen da, hiri babestua, beharrizan guztiak aseak dituena eta ondo antolatua dagoena.
Beste alde batetik badaude beste ideologia modernoago batzuk, uste dutenak estatua ondo ibil daitekeela herritarrak gizarte talde txikietan biltzen badira eta talde txiki bakoitzak bere burua antolatuz eta beste taldeen lanak oztopatzen ez baditu, estatu zuzena lortuko dela. Azken finean, gaur egungo gizartea horrela dago antolatuta, taldeetan, estatuak deitzen ditugunak eta bakoitzak bere funtzionamendua dauka eta armonian bizi dira. Ez dago arazorik estatu batek beste bat oztopatzen ez badu. Espainiako I Errepublikan anarkismoaren aldaera bat sortu zen, Kantonalismoa, hiria kaleetan banatzen zituena errepublika federalak sortuz. Mugimendu hau Cartagenan eta Cadizen sortu zen.
Azkenik, nik uste dut estatu bat zuzena izateko beharrezkoa dela bien sintesi bat sortzea. Alde batetik hiriak ez lirateke klaseetan zatituak izan behar, guztiok baikara legearen aurrean berdinak beraz guztiok behar dugu eskubidea beteko dugun betebeharra aukeratu ahal izateko, diruarekin jaio garen kontuan izan gabe.. Horrela guztiok izango ginateke zoriontsu, gustuko dugun lana egin ahal izango genukeelako, beraz guztiok egingo genuke gure lana ondo eta estatua zuzena izango litzateke eta bere funtzionamendua ona.
Betidanik gizarte idealaren eredua eztabaidan egon da gure artean. Behin eta berriz ari gara hori hobetzeko asmotan, nahiz eta historian zehar gizarte ezberdinak egon. Platonen iritziz, estatu zuzena lortzen da estatuko klase bakoitzak bere eginkizuna betetzen duenean. Pentsalari guztiak ez dira ados egon, beraz zein da estatu ideala eta nola lortzen da? Gaia jorratzeko, Platon, Akademia eskolakoa, eta Marx, marxismoaren sortzailearen, filosofoen tesiak erabiliko ditugu.
Platonen arabera, bakoitzak bere eginkizuna betetzen duenean lortuko da estatu ideala. Eginkizunak hiru multzotan banatzen ditu, hasteko beharrizan ekonomikoak, nekazariak edo merkatariak, apaltasunez jokatu behar dutenak. Beste alde batetik, defentsa lanaz arduratzen direnak, soldaduak, sendotasuna erabili behar dutenak. Azkenik, onenak, gobernuan egon behar diren adituak, errege filosofoak zuhurtasunez agindu behar dutenak dira. Estatu ideala lortzeko, gobernariari garrantzi handia ematen dio eta ezaugarri batzuk bete behar ditu: handinahi eza izatea, boterea ez irrikatzea, herriaren beharrizanei erantzutea eta aberatsa izatea baina ez ondasunetan.
Karl Marxen arabera, ekonomiak gizartean bi klase ezberdin sortu ditu, zapalduak, jabetzarik ez dutenak baina kopuru handi bat direnak, eta zapaltzaileak, produkzio bidearen jabeak. Orduan gizartearen aldaketa lortzeko, bi klase hauen arteko borroka egon behar da, hau da, zapalduek beste taldearen momentu ahul batean kontzientziatu, antolatu eta borrokatu behar dute botere lortu arte. Borroka horren ondorioz, gizartean berdintasuna lortu behar dute adibidez, produkzio bideen jabetza pribatua deseginaz. Hau gertatzen denean, gizarte klaseen arteko borrokak alienazioa gaindituko du.
Oso zaila da esatea Platon edo Marxen plantamenduak zuzenak diren. Baina historiak demostratu du Platonen proiektua Sirakusan porrot egin zuela eta aldiz Marxena, XX. mendeko ekialdeko hainbat herrialdeek erabili zutela. Beraz laburbilduz, esan daiteke Marxen estatu ideala dela martxan jartzeko “fidagarriena”.
Finlandiako berri hau jarri dizuegu biolentzia pertsona batengan zer eragiten duen ikusteko.
Finlandia oso lurralde urrun bat dela pentsa dezakegu, eta biolentzia han bakarrik ematen dela uste dezakegu, baina besteekiko gorrotoa hemen bertan daukagu. Begiak ONDO irekitzea besterik ez dugu behar...
Benetan ahaztu al dugu beste pertsonekin gure arazoak elkarrizketekin konpontzen?
Bala batekin guztia konpontzen dela uste al dugu?
Biolentzia momentu eta egoera guztietan daukagu: marrazki bizidunetan, bideojokoetan (tiroak eta tiroak inoiz jakin gabe hori etikoa edo normala denik), emakumeen kontrako tratu txarrak, ikasleen arteko bullying-ean...
Txikiak garenean ez badaukagu inor esaten digunik zer den gaizkia eta ongia, hazten garenean oso zaila suertatuko zaigu errealitatea eta zientzia-fikziozko pelikula bat ezberdintzea.
Urte batzuen barru gure artean dauden ikasleak politikariak bihurtzen badira eta ez badute honetaz erreflexionatzen guda ondorio hoberena dela pentsatuko dute, hitz egiteko gaitasuna guztiz ahaztuta izango dutelako.
Beste batzuk ezkonduta daudenean eta haien emazte/senarrekin eztabaida bat edukitzerakoan biolentzia erabiliko dute egoera bare batean egoteko, diferentziak konpontzeko...
Baina benetan kapazak izango zarete zuek maite dituzuen pertsonak mintzeko?
Hain gutxi baloratuko dituzue gizakiak?
Hain gutxi baloratzen al dute Finlandiako neska - mutilak haien bertokoak?
"Un tiroteo en un popular centro comercial de Espoo (Finlandia), en las afueras de Helsinki se ha saldado con seis víctimas mortales. Se trata de tres hombres y una mujer que se encontraban en el centro, además del autor de los disparos, que se ha suicidado, y su ex mujer a la que asesinó antes de acudir al centro comercial, según ha informado la policía.
Fue un hecho con trasfondo sentimental. No fue un tiroteo indiscriminado, sino una acción previamente pensada.
Benetan maite zituen?
El país nórdico es el tercero en mayor tenencia de armas por habitante (56 por cada cien personas) después de Estados Unidos (90) y Yemen (61).
En septiembre del año pasado un estudiandemató a tirosa diez compañeros en un instituto.
En octubre de 2002, un estudiante de 19 años hizo explotar una bomba de fabricación casera en el centro comercial aeropuerto de Helsinki.
En noviembre de 2007,un alumno asesinó a ocho personas en un colegio tras anunciarlo en YouTube. Tenía 18 años y tras cometer los crímenes se suicidó."
Black Eyed Peas taldearen abesti honekin uzten dizuegu gai honi buruz erreflexionatzeko.
¿Que está pasando en el mundo ?, la gente vive como si no tuvieran madre Creo que todo el mundo es adicto al drama, Solo atraídos a las cosas que les causarán traumas En el exterior, sí, tratamos de parar el terrorismo, pero tenemos terroristas viviendo En EUA, la gran CIA, los “Blood” y los “Crips” y los del “KKK” Pero si solo amas a tu propia raza, entonces solo dejas espacio para discriminar Y discriminar solo genera odio, Y cuando odias estás limitado a enfurecerte, sí Maldad es lo que demuestras, y así es exactamente como opera la ira Amigo, tienes que tener amor para aclarar las cosas, controlar tu mente y meditar Deja gravitar a tu alma al amor, todos, todos Gente matando, gente muriendo, niños lastimados escúchalos llorar ¿Puedes predicar con el ejemplo, y pondrás la otra mejilla?
Padre, padre, padre ayúdanos, envíanos tu dirección desde arriba Porque la gente me hace, me hace preguntarme ¿Dónde está el amor? (Amor)
Simplemente no es lo mismo, siempre sin cambio, los nuevos días son extraños, ¿Está loco el mundo? Si el amor y la paz son tan fuertes ¿Por que hay partes del amor que no encajan? Naciones tirando bombas, gases químicos llenando los pulmones de los pequeños. Con el sufrimiento reinante y la juventud muriendo joven Así que pregúntate si el amor realmente se ha ido Para poder preguntarme realmente que es lo que está mal En este mundo en el que vivimos en gente que sigue rindiéndose Tomando decisiones equivocadas, solo visiones de sus dividendos Sin respetarse unos a otros, negando a sus hermanos Una guerra está pasando pero la razón está disfrazada La verdad se mantiene en secreto, se barre debajo del tapete Si no conoces la verdad entonces no conoces el amor ¿Dónde está el amor, vamos (no lo sé),
Gente matando, gente muriendo, niños lastimados y los escuchas llorar ¿Puedes predicar con el ejemplo, y pondrás la otra mejilla?
...
Siento el peso del mundo en mis hombros Mientras envejezco, toda la gente se vuelve más fría La mayoría de nosotros solo nos preocupamos por hacer dinero El egoísmo nos tiene siguiendo la dirección equivocada Los medios muestran la información equivocada Imágenes negativas son el criterio principal Infectando las mentes jóvenes más rápido que las bacterias Los niños quieren actuar como lo ven en el cine ¿Qué les pasó a los valores de la humanidad? ¿Qué le pasó a la imparcialidad en la igualdad? En vez de entregar amor entregamos animosidad Carencia de solidaridad, guiando las vidas fuera de la unidad Es por eso que a veces me siento abajo Es por eso que a veces me siento mal No hay duda de por qué a veces me siento abajo Tengo que mantener mi fe viva hasta que se encuentre el amor
Utopiak mundu ideala edo perfektua esan nahi du, eta urtetan zehar ez bakarrik filosofo eta pentsalariak, gizaki oro bere bila aritu da. Utopia hitza Tomas Morok (Londres ,1478-1535) asmatu zuen kontzeptua da, bere Ūtopia liburuan. Bertan fikziozko irla bat agertzen da, non gizartea, ekonomia, kultura eta politikak herritarren beharrizanei erantzuten dien. Hala ere, Platon (K. a. 427 - K. a. 347) bere Errepublika liburuan, hiri idealari buruz ausnartu eta idatzi zuen lehena da. Esan dezakegu Platon dela Tomas Moro eta beste batzuen aitzindaria.
Platonek Estatu ideala bilatzen du zuzentasunean, justizian. Gizarteak justizia lortu ahal izateko, bere beharizanak asetu behar dira, harmoniara iritsiz. Aurrekoa lortzeko hiru estamentuetan banatuko du gizartea; agintariak, zaindariak eta herri xehea edo ekoizleak. Gizarte talde bakoitzak errepublikan betebehar, lan, funtzio eta eskubide zehatzak izango ditu eta horrela Estatu zuzena lortuko da bakoitzak berez dagokiona betetzen duenean. Gizabanako bakoitza bere gaitasunez egongo da estamentu bakoitzean, ez jaiotzez. Platonek proposatzen duen gizartea diseinu itxikoa da, hau da, bakoitzak zorrozki bere betebeharrak beteko ditu bakoitzaren kualitateak ikusirik. Herriak garatu ahala, herriaren dinamikan guztiok parte hartuko dute, bakoitzak bere funtzioa betez.
Bestalde Platonek proposatutako hiri ideala ez da guztiz zuzena pentsalari batzuentzat. Karl Popper filosofoak (Viena1902-1994) adibidez Platonen hiri zoriontsu eta perfektua kritikatzen du. Alde batetik, totalitarismoarekin harreman zuzena duelako eta beste alde batetik gizarte egonkorra bilakatuko zelako . Popperrek dio utopia lorturik beste edozein proposamen bastertuta geratuko zela, horrela intolerantzia eta totalitarismoa sortuko zen. Gizartea egonkortasuna lortzean ez zen aldatuko, bakoitzaren lana soilik bere funtzioa betetzea izango zelako, baina zoriontsu izan gintezke eraldatu ezin den gizarte batean?
Argi dago utopia bilatzea gizakiaren baitan dagoela. Urtetan zehar Platonek, Tomas Morosek, Karl Marxek edo Bakuninek, batik bat, gizartea hobetzen saiatu dira. Haien utopiak ez dira aurrera eraman. Porrot guzti hauek ikusita krisi batean murgildu gara, baina gizakiak alde batera utzi behar ditu gizarte solidario eta gizatiarragoa izateko grina? Ez dut uste. Utopia hitzak ez du eredu itxi eta aurrez pentsatutako jarraibidea hartu behar. Utopiak beharrezkoak dira gizakiaren lehia garatzeko, gure burua proban jartzeko eta borondatea suspertzeko. Agullol Itrías dioen moduan amesteko, indarrak hartzeko eta gure burua eraldatzeko desira galtzea, hau da, utopiak baztertzea gizartearen gaitz gailena da.
Peregrinoak Santiagoko bideari ekiteko, fedeaz aparte kanpoko estimuluak behar ditu, bidean zehar topa daitezke halako kartel anima zaitzaketenak.Zenbait herritan bidaiariak laguntzeko hainbat errekurtzo daude, adibidez mezu hau askenengo etapetan aurkitu genuen baina bide osoan zehar aurki daitezke horrelakoak.
Testuaren mezua, bakoitzak norberaren ahalmenean sinistu behar duela da.
Guk mezu honen ondorioz pentsatzeari ekin diogu eta ondorioztatu dugu arrazoi osoa duela, edozein ekintza jarrera positibo batekin hasten denean ondo ateratzeko aukera gehiago duela.
Bizitzan zerbait lortu nahi duenak jarrera positiboa izan behar du, psikologia eraginhandia baitauka.
Zabaldu Bildu.net | 
del.icio.us 
