Batxilerreko filosofiaren topagune

   Kurtso hasiera, eta honekin bat filosofiaren kurtso berria, gauza askoren antza hartzen du, bizitza gertatzen diren gehiengo gauzetan bezala.

     Antzekotasunak gauza askorekin aurki daitezke, adibidez: urteak betetzearekin. Hau demostra daiteke ezaera askorekin, gehienetan gurasoak edo jende zaharragoak gu baino gehiego dakite, ez materia jakin bati buruz baiziketa bizitzari buruz. Denborarekin gertaera ezberdin gehiagotan aurkitzen zara eta horiengandik gauzak ikasten dituzu. Filosofian berdina gertatzen da, beno filosofiak ez dizu ezer irakasten, gertatutako gauzak ulertzen baizik. Baina gauzak, hobeto ulertzeko filosofia gero eta gehiago ikasiz, gero eta hobeago edo errazagoa da, eta egoera ezberdinei aurre egitako erraztasun gehiago daukagu. Urte gehiagoko pertsonei gertatzen zaien berdin, zenbat eta zaharrago gero eta gertakisunei aurre egiteko esperientzia gehiago.

    Horregatik esan dezakegu filosofia eta bizitza antzekotasun batzuk dituztela.

                                                                                 Itziar eta Iciar

Mario Cavaradosi, opera bateko pertsonaia da. Mario kartzelan zegoen hilketa zuen bere bizitzaren amaiera. Honen azken guraria zen, maite zuen pertsona ikustea (Tosca). Azkenean Tosca agertzen da kartzelan esanez kartzelatik irteten lagunduko ziola, baina hori lortzeko Tosca hil egin zuen bere gizonari Mario kartzelatik irteteko. Mario egin behar zuen gauza bakarra zen, lehenengo tirokada entzuterakoan lurrera erortzea. Horrela egin zuen baina Tosca berarengana hurbiltzerakoan konturatu zen hilda zegoela eta bere atzetik guardiak zioatela. Horregaitik bere buruaz beste egin zuen.

Sokratesen kasua izan zen, kartzelan sartu zutela atzerriko jainkoetan sinisten zuela esateagaitik eta gazteei txarto hezitzen zituelako. Bera kartzelan egonda, bere lagunak esan zioten ihes egiteko baian bera 3 arrazoi eman zituen kartzelatik ez ihes egiteko:

• Ezin da gaizkiari, beste gaizki batekin erantzun.
• Hiri baten legeak apurtzen badituzu , beste herri batera joaterakoan , ezin izango luke sartu utziko ez zielako.

• Hiri baten dauden legeak puskatzen badituzu, hiria puskatzen da.

Azkenean bere burua hil zuten, berak sentimendurik erakutsi gabe eta bere etorkizuna aitortzen.

Bi pertsonai hauek konparatzean, nahiko desberdinak direla ikus dezakegu, adibidez, sentimenduaren kasuan, Mario sentimenduak adierazi zituen bere emazteari begira azkenengo guraria bera ikustea baitzen. Ordez, Sokrates, kartzelan zegoen bitartean ez zuen sentimendurik adierazi, bera pentsatzen zuelako, kartzelan zegoela arrazoi batzuengatik.

Hiltzerako orduan ere, ikus dezakegu, desberdinak direla baita ere. Hilko zioten momentuan Mariok, hilko ez zela pentsatzen zegoen bere aurrean gudariak egonda bere emaztea (Tosca) esan ziolako. Ordea Sokrates bazekien hil egingo zela eta berdin zitzaion besteen argudioak kartzelatik ihes egiteko, horregaitik argudioak ematen zionean emakume batek berataz aldentzeko eskatu zuen gudariei.

Ondorioz, ikusi dezakegu, bi pertsonai famatu hauek nahiz eta historia antzekoa izan, beraien bukaera oso desberdina izan zen alde guztietatik begira, hau da, sentimenduak, hiltzeko momentua...

Bakoitzak gauza ezberdin bat nahi zuen bere bizitzaren bukaerarako.

ARIANE INTXAURRONDO IRATI GARCIA

Nahiz eta Platonen garaiko filosofia aintzinako gauza irudi, gaur egungo gauza ere bada. Honen adibide gisa "Matrix" pelikula izan daiteke, bideo honetan ikus dezakegun moduan. Pelikula horretan beraien mundua ez den beste mundu batera doaz, eta ez daude horretara ohituta. Platonen haitzuloaren alegoria, ere antzeko gauza gertatzen da, askatzen den pertsona ohituta dagoenari utzi eta berarentzat beste mundu bat izan zezakeenera pasatzen da. Hau hobeto ulertzeko bideo ikus dezakegu.

                                                                         Iciar eta Itziar

Orain dela aste pare bat edo, filosofiako 2 klaseetan egin genuen ariketa desberdin bat: Liburutxoan ematen zizkiguten gai desberdinekin, elkarrekin lotuta egon behar ziren bost galdera eta haien erantzunak asmatu behar genituen. Gai hauetariko batzuk ziren : Heziketa, Demokrazia, Maitasuna, Elkar ulertu ezina etab. Ikasleak sei taldetan banaturik, gai bat aukeratu genuen, nire taldea, adibidez, Elkar ulertu ezina. Galderak honen bezalakoak ziren:

- Zergatik askotan ez gara ulertzen?

- Kulturagatik, nola hasi garen moduagatik etab.

-Hain garrantzitsua da kultura ezagutzea elkar ulertzeko?

-Bai, gehienetan kultur bat hizkuntz bat delako.

Eta horrela 5 galdera eta bost erantzun osatu arte, galderak aurreko erantzunarekin eratu behar genituen.

Hurrengo egunean, aurreko eguneko galderak irakurri genituen eta gai nagusia "Benetan elkar ulertzeko berdinak izan behar gara?" aukeratu genuen. Hortik abiatuta lehengo taldeak baietz ala ezetz defendatu behar izan genuen.

Oso interesantea izan zen, konturatzen zinelako ikuspuntu desberdinak zeudela, baina askotan denekin ados zeundela. Gertatu zena izan zen hainbati ez zitzaiela tokatu defendatu nahi genuen ideia. Gehienok pentsatzen genuen ez zela beharrezkoa berdinak izatea elkar ulertzeko.

                                                                                            Amaia R.

- Bai ederrak -esan zuen- eskultoreak bezala irudikatu dituzun gobernariak.

- Baita andre gobernariak ere, Glaukon! -esan nuen-. Aipatuako jakingarrietan ez natzaio lotu gizonezkoei andrazkoei baino gehiago. Honakook izaera egokia baldin badute.

- Zuzenagorik ez da -esan zuen- gizonezkoen eta andrazkoen artean dena berdintsu izan behar da eta.

                                                      Platon. Errepublika VII.

Sarrera

Aurreko testua abiapuntutzat harturik, bere edukiaz hausnarketa egingo dugu . Testuak adierazten digu gizonezkoen eta emakumezkoen artean dena berdintsu izan behar denez gero, ez dela bereizkeriarik egingo gobernu lanari gagozkiolarik.

Zeregina

Ariketa honen zeregina argudio testua sortzea da, nork bere arrazoiak emanez gaiaren inguruan. Alegia, iruzkin kritikoa eskatzen zaizue. Arrazoiak ez dira usteak izango, hau da, ez dira bat-batean emandako burutazioak izango, baizik eta irakurri eta aztertu ondoren emandako pentsamenduak.

Prozesoa

1.- Platonen testua arretaz irakurri; atentzio ematen dizuna nabarmendu

2.- Ondoko web guneetan dituzun testuak irakurri, zuk aukeratzen duzun hausnarketa bidea jarraituz. Baliabide horietan ikuspegi desberdinak aurkituko dituzu, alegia,  datuak edo bestelako gogoetak izango dituzu zure hausnarketan sakontzeko, eta topikoetan ez erortzeko.

3.- Irakurketa honetatik bururatu zaizkizun bi galdera idatziko dituzu, testuaren sarreran idazteko. Galdera horiei erantzuna ematea izango da zure hausnarketaren joan-haria.

4.- Hausnarketa idatzi, iruzkin kritikoa izeneko dokumentuan azaldu bezala.

Idazkia emateko epea:  Urriaren 25ean.

Baliabideak

Emakumearen eguna gaur egun: http://www.euskaraz.net/Hezkuntza/Auzoka/Auzoka67/10 

Emakumearen egoera lan-munduan: http://www.kideitu.euskadi.net/s53-6532/eu/contenidos/informacion/situacion_mujer_empleo/eu_10874/situacion_mujer_empleo.html 

Emakumearen egoera zifrak: http://www.emakunde.es/actualidad/cifras/Indice_.htm  

Emakumeen kontrako indarkeria, genero-indarkeria: http://www.egokilan.net/upload/DOKUMENTUAK/Lars%20Jalmerten%20ponentzia%20euskaratua.pdf

Zer iruditu zaizu? 

Agian gure inguruan gauza gehiegi gertatzen delako, edo hedabideetatik gauza gehiegi, handi-mandiak eta txikikeriak, erakusten dizkigutelako, galdu dugu gertaera garrantsizkoei begira jartzeko ohitura. Zer esanik ez, errealitate soziala analizatzeko ohitura.

Ikustea oso erraza da, baina begiratzea ez da hain erraza. Begira jartzea aktitudea da. Bideoan ikusten den momentua, kaleko joan-etorrietatik harrapatu dugun momentuak adierazten digu begiratzea sinplea dela, baina konszienziarekin so egitea trebatu behar dugun abilidadea. Begiratze mota hau, so egite kritikoa da.

 Guk aurten jorratuko dugun iruzkin kritikoa modu egokia da begirada analitikoa trebatzeko. Baina, kontuan hartu behar duzu ez ditugula usteak bilatzen. Badakigu eta, usteak erdiak ustel, atsotitzak dioena. Ezagutzak bilatuko ditugu. Baina horretarako irakurri eta formatuta egon behar dugu. Zelan edo zer irakurri, halan idatzi eta pentsatzen dugu.

 Beraz, aurrera jarraitu ahal izateko, link batekin lotuta dugun iruzkin kritikoa dokumentuan sartu eta arretaz irakurriko duzu. Bertan, iruzkina zelan egingo duzun eta zein irizpiderekin baloratuko den ikusiko duzu.

Egun batean, klasearen dinamika pixka bat aldatzearren, ariketa berezi bat egin genuen. Ariketa gai batzuei buruz eztabaidatzea zen taldetan bilduta.
Egin genuen lehenengo gauza 1.orrialdea izan zen. Orrialde horretan hitz edo esaldi batzuk ematen dizkigute, eta guk bururatzen zitzaizkigun 5 galdera jarri behar genituen horrekin erlazionatuta. Gero, lauko taldeetan kokatu ginen, eta guztion artean gai bat aukeratu genuen:ELKAR ULERTU EZINA. Taldeko 5 galdera onenak idatzi behar genituen gai horretarako, eta haien erantzuna ere bai, galderen artean lotura bat egoteko.
Hurrengo egunean beste gai bat hartu genuen:BENETAN ELKAR ULERTZEKO BERDINAK IZAN BEHAR GARA? Eta gure taldeari BAI erantzuna defendatzea egokitu zitzaion. Hori defendatzeko arrazoi batzuk eman genituen. Gero klaseari aurkeztu genien arrazoi hauek. Eta horrela amaitu zen ariketa.
Ariketa hau ondo egon zen, batez ere horrela gauza ezberdinak egiten ditugulako eta ariketak taldeka egitean klasea motzagoa egiten delako.

Zer da gizakia behar duena zoriontsu izateko eta bizitza maitatzeko?

Baliteke inork zoriontasun osoa lortzeko gai ez izatea inoiz, baliteke inor luzaroan damutzeko beharra sortuko dizkion erabakiak hartzeko gai ez izatea, edo bere burua arautzeko gai ez izatea ere... edo ez. Guztiok pentsatzen dugu edo pentsatu dugu inoiz gure bizitzan zehar zoriontsuak garela eta oreka absolutuan bizi garela baina... zerk finkatzen du zoriontasuna? Ba al dago inor besteen alaitasun maila neurtzeko gai dena?

Batzuetan, zoriontsu izateko elementu pilo behar ditugula sentitzen dugu. Ordea, beste batzuetan, gu geu gara behar duguna poztasuna lortzeko; gure ontasuna garatu, gure leialtasuna, gure autosufizientzia geure bizitza geure arauekin bizi ahal izateko... azken finean, pertsona gisa garatutak sentitu gure inguruan dagoen oro maitatu ahal izateko.

Ba al dago inor bizitza eta bere ingurua benetan eta beti maitatzen duena? Bizitzak izango luke  esanahiren bat beti alai egongo bagina? Agian tristura ere beharrezkoa da...

Agian guztiok Übermensch izan gara behin edo beste.

 Esti.

Kurtso hasiera batean gaude, egoera berezia da. Antzeko egoerak bizi izan ditut. Analogia bat egingo dut: filosofiako kurtso hau pianojole baten lanarekin konparatuko dut.

Hasteko, musikariak partitura bat aukeratu behar du, guk, aldiz, filosofiako kuadernoa eta liburua. Ondoren, bai pianojoleak bai guk, ikasleok gure materiala gainbegiratuko dugu eta kurtsoa nola antolatuko dugun pentsatuko dugu.

Oraindik ez dugu hasiera oso ondo asimilatzen, oraindik gure burua oporretan dago, edo oporretan egon nahi luke. Baina txipa aldatu behar dugu eta gogoz ekin behar diogu lanari. Beraz, musikariak partitura konpasez konpas aztertzen duen bitartean, guk filosofiako arloa autorez autor ikasiko dugu.

Pixkanaka-pixkanaka segurtasuna hartzen joango gara, ezagutzara ailegatuz. Hainbat lan eta esfortzu egin ostean prest egongo gara guk gure azerketak lasaitasun osoz egiteko, eta pianojoleak hautatutako obra sentimenduz jotzeko aktuazio egunean.

1. Beharrezkoa ahal da maitasuna?

Bai, behar beharrezkoa da pertsona baten bizitzan

2.  Zertarako behar dugu?

Zoriontsu izateko

3.  Guztiak zoriontsuak ahal gara?

Ez, guztiak ez gara zoriontsuak, baina norberaren bizitzan zenbait alditan zoriontsu izan da

4.  Beharrezkoa ahal da bizitzan zoriontsu bizi?

Bizitzako garrantzitsuena zoriontasuna lortzea da

5.  Nola lortzen da zoriontasuna?

Ongia eginez eta maitatua sentituz

MAITANE MARCOS, ZURIÑE ETXANIZ, AMAIA DUQUE ETA ANE HERNANDEZ

Ikusmenaren bidezko ikaskuntza onenetarikoa da pentsatzen laguntzeko. Ideiak antolatzen eta mailakatzen laguntzen baitigu. Gure irudimenari eta sormenari eragiten dio, besteak beste ideien artean dauden loturak ikusi egiten direlako. Kontzeptu mapa bidez ideiak sortu edo eraikitzen dira. Tresna hauek Ikaskuntza esaguratsuaren barnean kokatu behar dira. Ikasten hasi aurretik ikasleak duen ezagutza eta  esperientziak baldintzatzen du ostean izango duen ikasketa prozesua. Batzuetan ikaskuntza mekanikoa komeni da  eta besteetan esaguratsua komeni izango da. David Ausubel eta Joseph D. Novak-ek garatu zituzten Estatu Batuetako Cornell Unibertsitatean. Kontzeptu mapa errepresentazio grafikoa da, kontzeptuak aditzera emateko egitura ierakikoa sortuz.